به نام خدا

اجراي برنامه سنجش سلامت و آمادگي تحصيلي نوآموزان بدو ورود به دبستان

گامي درجهت ايجاد فرصت هاي برابر آموزشي   

          از راه هاي تامين بهداشت رواني در هر خانواده اي ،كسب آگاهي واطمينان از سلامت رواني و جسماني فرزندان است. دراغلب خانواده ها هنوز انجام برخي ارزيابي هاي دوره اي در حيطه هاي  حسي ، جسمي و توانايي هاي ذهني به عنوان يك فرهنگ و الزام ، بارز نشده است. در حالي كه نتايج مطالعات بسياري نشان داده است كه مداخله ي  به هنگام در شناسايي ، تشخيص و درمان هاي پزشكي و آموزشي ، ضمن تامين بهداشت رواني خانواده ها ، ساليانه از اتلاف هزينه ها و افت تحصيلي پيشگيري مي نمايد.

         ارزيابي هاي دوره اي(هرشش ماه يا سالي يكبار)  در مراكز تخصصي مرتبط و اطمينان از سلامت فرزندان ، در برنامه ي زندگي عادي والدين چه جايگاهي دارد ؟  و چند درصد از پدران ومادران براي ارزيابي هاي دوره اي مانند شنوايي ، بينايي ، استعداد تحصيلي ، سلامت دهان و دندان ، تغذيه و سلامت جسماني با برنامه ريزي قبلي در مراكز آموزشي ودرماني  حضور مي يابند و گواهي سلامت آنان را براي آرامش رواني خود دريافت مي نمايند.

       از اقدامات مهم وتاثيرگذار كه در كشور ما توسط دو نهاد وزارت آموزش وپرورش و وزارت بهداشت و درمان وآموزش پزشكي در زمان ورود دانش آموزان به پايه اول ابتدايي صورت مي گيرد ، اجراي برنامه سنجش آمادگي تحصيلي و سلامت جسماني دانش آموزان مي باشد. هرچند اين برنامه به عنوان پيش شرط ثبت نام نوآموزان در پايه اول ابتدايي محسوب مي شود، ولي اقدام اساسي ، مداخله به هنگام متخصصين در درمان و كنترل بيماري ها و پيشگيري از معلوليت ها است . ازطرفي تعيين جايگاه صحيح آموزشي ، متناسب با شرايط و نيازهاي نوآموزان اقدام ارزشمند و عالمانه ي ديگري است كه دراين برنامه محقق مي گردد. اجراي دقيق اين ارزيابي ها در بخش هاي شنوايي و بينايي و آمادگي تحصيلي و معاينات باليني و بهداشتي نوآموزان از الزاماتي است كه مورد نظر و خواست اصلي متوليان از يك طرف و اوليا نوآموزان از طرف ديگر است و تعهداتي را براي متوليان و اولياء نوآموزان به همراه خواهد داشت كه به اختصار به برخي موارد آن اشاره مي شود.

تعهدات متوليان اجراي برنامه سنجش نوآموزان:

              از جمله مواردي كه مي بايستي به آن اشاره نمود ، آموزش صحيح و نظارت مستمر بر عملكردآزمايندگان و متخصصان و پزشكان در مراحل ارزيابي و معاينات بر روي نوآموزان است . همچنين برخورد مناسب ، حذف عوامل استرس زا و اضطراب آور براي نوآموزان و اولياء آنان  در محيط پايگاههاي اجرايي از موارد مهم به شمار مي رود. استفاده از مشاوران مجرب به منظور راهنمايي و ارائه اطلاعات تخصصي به خانواده هايي كه فرزندان آنان نياز به انجام ارزيابي هاي تخصصي و درمان هاي كلينيكي و توانبخشي و يا برنامه هاي آموزشي ويژه دارند ، مي تواند در تامين فضاي مناسب تصميم گيري براي والدين بسيار موثر باشد. انتخاب پايگاههاي اجرايي و مراكز تخصصي در نزديك ترين فضا به محل سكونت خانواده ها و دقت در برنامه ي نوبت  دهي به آنان ، در كاستن فشارهاي روحي و رواني خانواده ها بسيار اثر گذار است. از جمله موارد بسيار مهم ، پايش اطلاعات و بهره برداري دقيق از نتايج اجراي ارزيابي ها در پايان برنامه است. اين اطلاعات مي تواند مبناي اقدامات اثر گذار دربرنامه ريزي هاي آموزشي و پرورشي و تربيت بدني وبهداشتي باشد. از طرفي ثبت نتايج ارزيابي ها در شناسنامه سلامت دانش آموزان، نياز به پي گيري هاي اساسي  توسط مربيان بهداشت ، مربيان تربيت بدني و معلمان در طول سال تحصيلي دارد.

 تعهدات والدين نوآموزان :

         بايد توجه داشت كه اجراي اين قبيل برنامه ها صرفاً به منظور تامين سلامت روانـــــي و جسماني نوآموزان مي باشد . يكي از موارد ضروري در رسيدن به اهداف اين برنامه اعتماد خانواده ها به نتايج ارزيابي ها است. مقاومت در برابر نتايج معاينات مي تواند زيان هاي جبران ناپذيري را براي فرزندان ما به دنبال داشته باشد. البــــته اين حق براي خانواده ها محفوظ است كه درصورت تمايل ، بعد از اتمام مراحل ارزيابي درپايگاههاي سنجش ، مجدداً بررسي هاي خود را در مورد فرزندشان از راههاي مختلف و مراكز مورد علاقه ي خود اقدام نمايند . بنابراين پي گيري نتايج آزمايشات پزشكي ، تامين عينك ، تهيه ي سمعك ، خدمات توابخشي از جمله گفتاردرماني و فيزيو تراپي و كاردرماني و آموزش هاي انفرادي قبل و بعد از شروع سال تحصيلي و استفاده از خدمات آموزش ويژه و يا عادي بنا به نوع نياز نوآموزان از عمده تعهدات اوليا ء آنها در اجراي اين برنامه بزرگ ملي قلمداد مي شود.

      برنامه سنجش سلامت رواني و جسماني نوآموزان بدو ورود به دبستان ،طرحي به منظور پاسخگويي به نياز كودكاني است كه از ابتداي سال تحصيلي به عنوان ميهمانان مراكز آموزشي و سرمايه هاي انساني كشور در آينده خواهند بود.

محسن غفوريان

كارشناس ارشد مديريت و برنامه ريزي آموزشي

و مدرس مراكزآموزش عالي و تربيت معلم تهران